1 stycznia 2026 r. minie pierwszy rok funkcjonowania JPK_CIT. Wraz ze złożeniem zeznania CIT-8 największe podmioty będą zobowiązane do raportowania struktury JPK_KR_PD po raz pierwszy.
Od nowego roku obowiązek obejmie również pozostałych podatników CIT. Nie można również zapomnieć, że z końcem tego roku zakończy się okres zwolnienia dla niektórych elementów JPK_CIT. W związku z tym podatnicy powinni się przygotować na, do tej pory nieobowiązkowe, elementy struktury takie jak:
- węzeł RPD (w pliku JPK_KR_PD),
- struktura JPK_ST_KR.
Mając na uwadze już prawie pełny rok funkcjonowania JPK_CIT, poniżej przedstawiamy potencjalne problemy, na jakie można trafić przy jego wdrożeniu.
1. Opcjonalność
W obu strukturach funkcjonują pola, które w wyjaśnieniach Ministerstwa Finansów oznaczane są jako opcjonalne.
Wskazujemy, że jest to informacja nieco myląca, ponieważ opcjonalność oznacza, że możemy danego pola nie wypełniać wtedy, gdy określone zdarzenie nie występuje. Tak więc pomimo opcjonalności danego pola nie mamy pełnej dowolności w tym zakresie. Brak uzupełnienia takiego pola może skutkować błędami merytorycznymi w pliku JPK.
Żeby lepiej zobrazować powyższą sytuację, posłużymy się następującymi przykładami:
- pole S_12_3 w węźle obroty i salda (struktura JPK_KR_PD) zostało oznaczone jako opcjonalne, wynika to z tego, że nie wszystkie konta powinny otrzymać znacznik podatkowy. Niemniej, jeśli na jakimś koncie posiadamy NKUP np. konto dotyczące reprezentacji, to takie konto powinno otrzymać znacznik podatkowy (w tym przypadku PD4),
- pole E_18 (struktura JPK_ST_KR) zostało oznaczone jako opcjonalne, ponieważ co do zasady odpisy amortyzacyjne stanowią koszt uzyskania przychodu. Niemniej, zdarzają się sytuacje, w których część odpisu stanowi NKUP (np. w przypadku samochodów lub środków trwałych finansowanych dotacją), wtedy pole E_18 powinno zostać uzupełnione.
2. Konta zespołu 4 i 5
W otoczeniu gospodarczym częstą praktyką jest stosowanie kont zespołu 4 i 5 pomimo tego, że rachunek zysków i strat jest sporządzany w wariancie kalkulacyjnym lub porównawczym.
Powstała więc wątpliwość, jakimi znacznikami rachunkowymi oznaczać poszczególne konta?
Zgodnie z odpowiedzią Ministerstwa Finansów – niezależnie od wariantu, w jakim sporządza się rachunek zysków i strat konta powinny być oznaczone znacznikami, które pasują do ich treści.
To znaczy, że:
- konta z zespołu 4 powinny być oznaczane znacznikami przewidzianymi dla wariantu porównawczego,
- konta zespołu 5 powinny być oznaczane znacznikami przewidzianymi dla wariantu kalkulacyjnego.
3. Różnice przejściowe
Załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 sierpnia 2024 r. w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przewiduje dla różnic przejściowych następujące typy znaczników:
- dla przychodów PD2 (lub pozabilansowy odpowiednik PD2_PB),
- dla kosztów PD5 (lub pozabilansowy odpowiednik PD5_PB).
Dodatkowo na liście znaczników znajdują się również znaczniki przeznaczone dla kont pozabilansowych:
- PD3_PB – Przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych,
- PD6_PB – Koszty uznawane za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujęte w księgach lat ubiegłych.
Powyższe sugeruje, że zamiarem Ministerstwa Finansów jest klarowne wyodrębnienie kont, na których:
- w roku X pokażemy przychody/koszty rachunkowe niestanowiące w danym roku przychodów/kosztów podatkowych,
- w roku X+1 pokażemy przychody/koszty podatkowe, które w poprzednim roku stanowiły przychody/koszty rachunkowe.
Może to oznaczać wymóg stworzenia nowych kont jednorodnych, które zarówno bilansowo, jak i pozabilansowo będą ewidencjonować różnice przejściowe.
Powyższe podejście zdaje się również potwierdzać węzeł RPD (rozliczenie podatku dochodowego), w którym należy uzupełnić następujące pola:
- K_2 Przychody niepodlegające opodatkowaniu w roku bieżącym,
- K_3 Przychody podlegające opodatkowaniu w roku bieżącym, ujęte w księgach rachunkowych lat ubiegłych,
- K_5 Koszty nieuznawane za koszty uzyskania przychodów w bieżącym roku,
- K_6 Koszty uznawane za koszty uzyskania przychodów w roku bieżącym, ujęte w księgach lat ubiegłych.
Podsumowując, wdrożenie JPK_CIT okazuje się sporym wyzwaniem zarówno z perspektywy podatkowej, jak i księgowej. Częstokroć podatnicy nie są w stanie przewidzieć wszystkich problemów, a takie mogą powstawać już na etapie wdrażania JPK_CIT.
Jeżeli przygotowują się Państwo do wdrożenia JPK_CIT, bądź napotkali Państwo problemy już w trakcie wdrażania, to zachęcamy do kontaktu z nami.
