Polskie organy przyjmują zgodnie z wyjaśnieniem wskazanym na str. 14 „Poradnika dla użytkowników dotyczącym definicji MŚP”, że:
- zasada utraty statusu MŚP w przypadku przekroczenia pułapów zatrudnienia lub finansowych dopiero ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych nie ma zastosowania do przedsiębiorstw, które przekraczają progi w wyniku zmiany własności, więc
- transakcje przejęcia udziałów mogą powodować automatycznie utratę statusu MŚP w dniu ich dokonania.
Stanowisko takie potwierdzone zostało również przez NSA w wyroku z 17 maja 2017 r. o sygn. akt II GSK 5186/16, w którym wskazano, że:
- Reguła dotycząca utraty statusu MŚP poprzez przekroczenie lub spadek poniżej wymaganych dla tych przedsiębiorców progów zatrudnienia i pułapów finansowych w ciągu dwóch następujących po sobie okresów obrachunkowych występuje w sytuacji prowadzenia normalnej działalności gospodarczej. Tymczasem w niniejszej sprawie utrata statusu MŚP nastąpiła w wyniku zmiany struktury właścicielskiej.
Powyższe stanowisko nie powinno być uznawane za aktualne po wyroku TSUE z 9 września 2020 r. w sprawie T-745/17 (Kerkosand), w ramach którego TSUE wskazał, że:
- „Podręcznik użytkownika dotyczący definicji MŚP” (…) nie stanowi tekstu prawnie wiążącego, mogącego stanowić odstępstwo od stosowania wiążącej zasady zawartej w art. 4 ust. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014 lub ograniczenie jej zakresu.
Podejście TSUE ze sprawy Kerkosand zastosował NSA w wyroku z 11 marca 2026 r. o sygn. I GSK 645/23, w którym wskazał, że:
- Art. 4 ust. 2 załącznika I do Rozporządzenia 651/2014 znajduje zastosowanie do transakcji zmiany właściciela (udziałowca) przedsiębiorstwa. Załącznik I ani też inne obowiązujące przepisy prawa nie przewidują żadnej szczególnej regulacji odnośnie do przekroczenia ww. pułapów w związku z nabyciem akcji beneficjenta przez inne przedsiębiorstwo;
- Wcześniejsza linia orzecznicza NSA, zapadła jeszcze przed wyrokiem w sprawie Kerkosand, nie może być już uwzględniona w zakresie, w jakim pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem w sprawie Kerkosand.
Powyższe oznacza, że:
- transakcje przejęcia udziałów nie powodują automatycznie utraty statusu MŚP w dniu ich dokonania, a
- dla zmiany rozmiaru wymagane jest utrzymanie się pułapów zatrudnienia lub finansowych przez dwa kolejne okresy obrachunkowe po dokonanej zmianie właścicielskiej.
