Oprócz zmian dotyczących mobbingu, nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza istotne modyfikacje w zakresie dyskryminacji w zatrudnieniu. Ich celem jest rozszerzenie ochrony pracowników oraz nałożenie na pracodawców bardziej konkretnych obowiązków prewencyjnych i naprawczych.
Szersza definicja dyskryminacji
Definicja dyskryminacji została uzupełniona o dyskryminację przez skojarzenie oraz dyskryminację przez założenie.
Dyskryminacja przez skojarzenie występuje wtedy, gdy pracownik jest gorzej traktowany ze względu na cechę osoby, z którą pozostaje w relacji. Przykładem może być niekorzystne traktowanie pracownika wychowującego dziecko z niepełnosprawnością.
Z kolei dyskryminacja przez założenie polega na nierównym traktowaniu pracownika z powodu cechy, którą błędnie mu przypisano, np. orientacji seksualnej lub przekonań politycznych
Zmiana zasad dochodzenia roszczeń
Znowelizowane przepisy wyraźnie rozdzielają zadośćuczynienie za krzywdę niemajątkową od odszkodowania za szkodę majątkową, przewidując jednocześnie minimalne poziomy świadczeń. Przy wielokrotnych naruszeniach sąd będzie uwzględniał ich skalę i powtarzalność, co może przełożyć się na wyższe zasądzane kwoty.
W sprawach o dyskryminację pracownik będzie musiał uprawdopodobnić nierówne traktowanie i wskazać jego potencjalną przyczynę. Pracodawca natomiast powinien wykazać, że kierował się obiektywnymi powodami. W praktyce brak przejrzystych procedur, rzetelnej dokumentacji i obiektywnych kryteriów podejmowania decyzji może znacząco osłabić jego pozycję procesową – nawet jeśli działał w dobrej wierze.
Nowe obowiązki pracodawcy
Pracodawca będzie zobowiązany do systematycznego przeciwdziałania dyskryminacji. Obowiązek ten ma obejmować w szczególności działania prewencyjne, wykrywanie naruszeń, odpowiednią reakcję, podejmowanie działań naprawczych oraz wspieranie osób dotkniętych nierównym traktowaniem. W praktyce oznacza to potrzebę tworzenia skutecznych procedur, podnoszenia świadomości pracowników i zapewnienia realnych mechanizmów zgłaszania oraz wyjaśniania przypadków dyskryminacji. W wielu organizacjach będzie to oznaczać konieczność istotnego przeprojektowania obowiązujących dokumentów, a nie jedynie ich drobnej korekty.
