Kontekst orzeczeń TSUE
Wyrok NSA z 13 sierpnia 2025 r. o sygn. III FSK 656/25 został wydany po wyrokach TSUE:
- wyroku z 27 lutego 2025 r. (C-277/24) w sprawie Adjak, o którym pisaliśmy tutaj, oraz
- wyroku z 30 kwietnia 2025 r. (C-278/24) w sprawie Genzyński, o którym pisaliśmy tutaj.
Zakres ustaleń wymaganych od byłego członka zarządu
NSA w uzasadnieniu wyroku odniósł się do wskazówek, jakie sformułował TSUE i wskazał, że były członek zarządu kwestionując wysokość długu podatkowego spółki, w ramach postępowania z art. 116 O.p., powinien wykazać:
- Istnienie nowych lub pominiętych ustaleń:
- dowodów lub
- okoliczności faktycznych,
nieznanych wcześniej organowi podatkowemu albo pominiętych przez organ w ramach postępowania prowadzonego wobec spółki, których nieuwzględnienie skutkowało:
- niewłaściwą subsumpcją lub
- błędną wykładnią
norm prawa materialnego stanowiących podstawę wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego spółki.
- Niewłaściwą ocenę przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej
Były członek zarządu może również wykazać, że organ dokonał niewłaściwej oceny istnienia bądź nieistnienia przesłanek wskazanych w art. 116 O.p.
Prawo do obrony — możliwość powoływania się na błędy organu
Były członek zarządu może również, w ramach realizacji prawa do obrony, powoływać się na błędy organu w:
- subsumpcji lub
- wykładni
przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w postępowaniu wymiarowym prowadzonym wobec spółki, ale:
- z uwzględnieniem ujawnionych w postępowaniu wobec Spółki okoliczności faktycznych oraz
- tylko, jeżeli decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego wobec Spółki – w zakresie zastosowanych przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego – nie była poddana merytorycznej kontroli sądowo-administracyjnej.
Wnioski
Konkluzje przedstawione przez NSA pokazują, w jaki sposób sądy administracyjne będą „aplikować” wskazówki sformułowane przez TSUE w sprawach odpowiedzialności byłych członków zarządu.
