Czy w związku z zakupem bezimiennych polis ubezpieczeniowych NNW przez pracodawcę na rzecz pracowników, po stronie pracowników może powstać przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o PIT?
Przedstawiamy stanowisko WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 814/24.
Czego dotyczyła sprawa?
Pracodawca (Spółka) zamierzał zawrzeć umowę ubezpieczenia NNW i objąć tym ubezpieczeniem osoby, które w okresie ubezpieczenia będą pracownikami Spółki. Ponadto:
- umowa ubezpieczenia będzie mieć charakter bezimienny, co oznacza, iż krąg osób ubezpieczonych nie będzie identyfikowany na podstawie danych osobowych,
- objęcie polisą będzie obowiązkowe w celu zawarcia stosunku pracy – pracownicy nie będą mieli możliwości zrezygnowania z polisy ani nie będą wyrażali woli objęcia polisą,
- zawierana polisa jest m.in. wynikiem potrzeby zabezpieczenia Spółki przed ewentualnymi roszczeniami cywilnymi ze strony pracowników.
Stanowisko Spółki
Zdaniem Spółki, objęcie pracowników polisami bezimiennymi nie będzie stanowić przychodu po stronie pracowników.
Spółka odwołała się przy tym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13, zgodnie z którym za przychód pracownika z tytułu „innych nieodpłatnych świadczeń”, mogą być uznane takie świadczenia, które:
- zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
- zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
- korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).
Biorąc powyższe pod uwagę, Spółka wskazała, że:
- pracownicy są objęci ubezpieczeniem obowiązkowo w momencie zawarcia pracy – brak spełnienia przesłanki dobrowolności,
- polisa zawierana jest głównie w interesie pracodawcy (m.in. w celu ograniczenia ewentualnych roszczeń pracowników wobec Spółki),
- krąg osób objętych polisą nie będzie skonkretyzowany przez wskazanie imienia i nazwiska oraz będzie się zmieniał ze względu na zatrudnianie nowych pracowników – ewentualna korzyść osób objętych polisą nie jest wymierna i nie może być przypisana konkretnym osobom.
Stanowisko WSA w Gdańsku
WSA w Gdańsku stwierdził, że przesłanki wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie będą spełnione, ponieważ:
- pracownicy, zawierając umowę o pracę, wyrażają zgodę na objęcie ich polisą, a więc przesłanka dobrowolności jest spełniona,
- zawarcie umowy ubezpieczenia następuje w interesie samego ubezpieczonego pracownika, gdyż to on będzie ewentualnym beneficjentem środków wypłacanych
z polisy, a więc przesłanka dotycząca interesu pracownika jest spełniona,
- ewentualna korzyść będzie wymierna i będzie możliwe wskazanie każdej osoby objętej ubezpieczeniem, gdyż wiadomo, że objęci ubezpieczeniem są wszyscy pracownicy,
a zatem katalog osób jest zamknięty.
Na powyższej podstawie WSA w Gdańsku stwierdził, że u pracowników Spółki powstanie przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, który należy zaliczyć do przychodów w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o PIT. W związku z tym Spółka jako płatnik, będzie zobowiązana do obliczenia i pobrania zaliczki na podatek PIT z tego tytułu.
Komentarz TLA
Stanowisko WSA w Gdańsku odbiega od prezentowanych do tej pory stanowisk organów podatkowych w zakresie m.in. ubezpieczeń OC opłacanych przez pracodawcę, które nie powodowały powstania przychodu po stronie pracownika.
Ponadto, stanowisko to może budzić też wątpliwości szczególnie w zakresie spełnienia przesłanki dobrowolności zawarcia umowy ubezpieczenia przez pracownika. Wyrok nie jest prawomocny, będziemy śledzić rozwój sprawy przed NSA.
