Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 lutego 2024 r. (sygn. akt: III PZP 3/23) rozstrzygnął istotne kwestie:
- czy „emeryt – były pracownik” ma prawo do pobierania świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej: ZFŚS), jeśli zatrudnił się u innego pracodawcy?
oraz
- kiedy dochodzi do faktycznego „zerwania więzi” „emeryta-byłego pracownika” z ZFŚS poprzedniego pracodawcy?
Sąd Najwyższy stwierdził, że pracownik, który przestaje pracować i nabywa prawo do emerytury, staje się „emerytem – byłym pracownikiem” tego pracodawcy. Jeśli podejmie pracę u kolejnego, innego pracodawcy staje się jego pracownikiem, jednak świadczenie z tytułu „byłego pracownika – emeryta” wciąż mu przysługuje, o ile nie naraził się na zawieszenie prawa do emerytury ze względu na przekroczenie wysokości osiąganych dochodów.
Sytuacja ulegnie zmianie, jeśli „emeryt – były pracownik” zakończy zatrudnienie u nowego pracodawcy, u którego utworzony jest ZFŚS – wtedy to staje się byłym pracownikiem tego nowego zakładu pracy i to ten pracodawca jest zobowiązany wypłacać świadczenia z ZFŚS. Co jeśli nowy pracodawca „emeryta – byłego pracownika” nie utworzył funduszu? Wtedy należy założyć, że ostatnim pracodawcą, czyli osobą zobowiązaną do wypłaty świadczeń z ZFŚS jest ten pracodawca, który fundusz utworzył.
Czy pracodawca może zmienić regulamin, tak żeby nie wypłacać świadczenia „emerytowi – byłemu pracownikowi”?
SN w uzasadnieniu podkreślił socjalną istotę ZFŚS i zaznaczył, że osób, którym ustawowo przysługuje prawo do świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, nie można pozbawić tych uprawnień w regulaminie obowiązującym u pracodawcy. Tyczy się to również pracownika, który jest zatrudniony u innego pracodawcy – bez względu na to, czy u tego innego pracodawcy jest, czy nie jest tworzony ZFŚS.
