Trudne do wyceny wartości niematerialne (HTVI)
Przez trudne do wyceny wartości niematerialne (HTVI) należy rozumieć takie wartości niematerialne lub prawa do nich, dla których:
- w momencie ich przenoszenia pomiędzy podmiotami powiązanymi nie istniały wiarygodne dane porównawcze oraz
- prognozy dotyczące przyszłych wyników obarczone są wysokim stopniem niepewności.
Powyższe powoduje, że ostateczny rezultat ekonomiczny z przeniesienia tych wartości jest trudny do określenia.
Jako przykład wartości niematerialnych, które mogą być kwalifikowane jako HTVI, można wskazać np. sprzedaż patentu na innowacyjny produkt, którego wprowadzenie na rynek jest planowane za kilka lat i efekty jego komercjalizacji są na moment sprzedaży patentu mocno niepewne.
Analiza cen transferowych ex ante
W procesie wyceny HTVI wykorzystuje się tzw. analizę DEMPE.
W ramach analizy DEMPE dokonuje się analizy funkcjonalnej transakcji w następujących obszarach:
- Development (Opracowanie/ Rozwój) – funkcje związane na przykład z budowaniem marki, opracowywaniem produktów;
- Enhancement (Ulepszenie) – funkcje polegające na kontynuowaniu prac nad wcześniej wytworzonymi HTVI;
- Maintenance (Utrzymanie) – funkcje polegające na zapewnieniu użyteczność HTVI i zachowania potencjału do generowania zysków;
- Protection (Ochrona) – funkcje polegające na zabezpieczeniu praw własności intelektualnej;
- Exploitation (Używanie / Wykorzystywanie) – sposób, w jaki HTVI są wykorzystywane do generowania zysków.
W zakresie wyboru metody weryfikacji cen transferowych dla HTVI rekomendacje FCT wskazują, iż w zależności od wyników analizy funkcjonalnej (DEMPE), w praktyce najczęściej stosuje się:
- metody podziału zysku transakcyjnego;
- techniki wyceny.
Dokonanie prawidłowej analizy DEMPE, wybór właściwej metody wyceny oraz przyjęcie możliwie najbardziej uzasadnionych prognoz pozwalają zmniejszyć ryzyko kwestionowania zastosowanej wyceny przez organy podatkowe.
Badanie rynkowości transakcji ex post
W przypadku wyceny HTVI częściowo ograniczona jest zasada, zgodnie z którą organy podatkowe w toku kontroli cen transferowych dokonując oszacowania dochodu (straty), nie są uprawnione do brania pod uwagę okoliczności, w tym danych porównawczych, które nie mogły być znane stronom transakcji w dniu jej zawarcia.
Mianowicie jeżeli:
- do wyceny HTVI posłużono się informacjami lub danymi finansowymi dotyczącymi zdarzeń przyszłych, natomiast
- różnica pomiędzy danymi prognozowanymi a danymi rzeczywistymi wynosi co najmniej 20% wartości ceny transferowej skalkulowanej w oparciu o dane prognozowane,
to organ podatkowy nie jest związany ograniczeniem wskazanym powyżej.
Biorąc pod uwagę powyższe, rekomendowanym jest zwrócenie szczególnej uwagi na „grupowe” transfery wartości niematerialnych, aby zapewnić dokonanie ich prawidłowej (możliwie najdokładniejszej) wyceny już na moment zawierania transakcji.
