W dalszym ciągu trwają prace MRPiPS nad ustawą implementującą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania.
Projekt ustawy wprowadza nowość, jaką będzie ocena wartości pracy.
Zgodnie z projektem ustawy ocenę wartości pracy na określonym stanowisku albo ocenę wartości rodzaju pracy przeprowadza się, stosując:
- obowiązkowe kryteria;
- ewentualne podkryteria;
- dodatkowe kryteria.
Powyższe kryteria powinny być ustalane i stosowane w sposób obiektywny oraz neutralny pod względem płci, a także wykluczający wszelką bezpośrednią lub pośrednią dyskryminację ze względu na płeć, przy uwzględnieniu umiejętności miękkich, o ile są wymagane dla określonego stanowiska albo rodzaju pracy.
Obowiązkowe kryteria zgodnie z projektowanym art. 183c § 3 Kodeksu pracy to:
- umiejętności – czyli wiedza i umiejętności zawodowe, specjalistyczne, administracyjne, operacyjne lub techniczne niezbędne do wykonywania pracy na danym stanowisku;
- wysiłek;
- zakres odpowiedzialności;
- warunki pracy.
Podkryteria to uszczegółowienie kryteriów obowiązkowych. Powinny być dostosowane do konkretnego stanowiska. Mogą do nich należeć:
- umiejętności: odbyte kursy, szkolenia specjalistyczne, praca w ramach wolontariatu, ale też np. umiejętności interpersonalne, komunikacyjne, empatia, wielozadaniowość;
- wysiłek – fizyczny, umysłowy, emocjonalny;
- zakres odpowiedzialności – np. odpowiedzialność za pracowników, za poufność danych i informacji, za zasoby materialne, urządzenia, wyposażenie;
- warunki pracy – ekspozycja na hałas, drgania, czynniki chemiczne, biologiczne, ale także nieregularny harmonogram pracy, stres psychiczny czy kontakt z chorymi.
Kryteria dodatkowe są fakultatywne. Pracodawca powinien je dostosować odpowiednio do danego stanowiska pracy. Przykładem kryterium dodatkowego może być wpływ na jakość produktu końcowego czy złożoność procesu produkcyjnego.
Kryteria, podkryteria oraz dodatkowe kryteria ustala pracodawca, jednak jeśli w organizacji działają związki zawodowe, konieczne jest uzgodnienie kryteriów ze związkami.
