W październiku ubiegłego roku weszła w życie nowelizacja kodeksu spółek handlowych. Wydaje się, że w praktyce największe znaczenie dla spółek (a właściwie ich organów), ma business judgement rule, czyli biznesowa ocena sytuacji i oparte o nią nowe zasady odpowiedzialności w spółkach kapitałowych.
Jak było wcześniej?
Przed wejściem w życie zmian członkowie organów spółek kapitałowych (z wyjątkiem prostej spółki akcyjnej) ponosili odpowiedzialność względem spółki (w której pełnili swoje funkcje), jeśli swoim:
- działaniem lub
- zaniechaniem,
sprzecznym z prawem lub umową spółki wyrządzili jej szkodę. Tak ukształtowane zasady odpowiedzialności powodowały, że członkowie organów mogli być pociągnięci do odpowiedzialności za nietrafione decyzje biznesowe. W rezultacie ci „ostrożniejsi” nie podejmowali bardziej ryzykownych (choć korzystnych dla spółki) decyzji w obawie, że w przyszłości mogą one skutkować stratą.
Jak jest teraz?
Wprowadzona do polskiego porządku prawnego zasada biznesowej oceny sytuacji, przewiduje możliwość wyłączenia odpowiedzialności członków organu spółek kapitałowych, po spełnieniu odpowiednich przesłanek, tj. członek organów spółki musi działać:
- w sposób lojalny wobec spółki;
- w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego;
- w oparciu o informacje, analizy i opinie.
W praktyce ta zmiana ma bardzo duże znaczenie. Działania członków organów nie są już oceniane z perspektywy wywołanych skutków (gdy wiadomo, że konkretna decyzja przyniosła spółce szkodę), ale oceniana jest sama poprawność procesu podjęcia decyzji przez członka organu spółki.
Jak powinni działać członkowie organów spółek?
Przy podejmowaniu ryzykownych decyzji członkowie organów powinni zadbać o to, aby dysponować rzetelnymi opiniami niezależnych ekspertów. Posiadanie takich opinii może pozwolić wykazać, że taki członek organu dołożył należytej staranności w swoich działaniach i obiektywnie wybrał najlepszą opcję dla spółki. Należy również pamiętać, by udokumentować cały proces decyzyjny.
