Kiedy pracownik-twórca ma prawo do podwyższonych kosztów?

Zgodnie z interpretacją, dla potraktowania części wynagrodzenia jako honorarium autorskiego i zastosowania wobec niego 50% kosztów uzyskania przychodów jest niezbędne:

1. powstanie w ramach stosunku pracy utworu będącego przedmiotem prawa autorskiego,
2. dysponowanie obiektywnymi dowodami potwierdzającymi stworzenie przez pracownika konkretnego utworu będącego przedmiotem prawa autorskiego; przy czym dowodem może być oświadczenie pracodawcy i pracownika stwierdzające, że została wykonana praca twórcza, jeżeli określa, jaki utwór powstał,
3. wyraźne wyodrębnienie honorarium autorskiego od innych składników wynagrodzenia pracownika – twórcy.

Wypłata honorarium może nastąpić przed powstaniem utworu, przy czym musi to wynikać z umowy.

Jak określić honorarium autorskie w wynagrodzeniu z umowy o pracę?

MF powołując się na orzecznictwo wskazał, że aby potraktować wynagrodzenie jako honorarium autorskie konieczne jest wyraźne wyodrębnienie w umowie kwoty tego honorarium. Podkreślił również, że samo wyodrębnienie wynagrodzenia, jeżeli nie powstał utwór, jest niewystarczające. Równocześnie Minister stworzył „furtkę” dla twórców, w których umowach nie znajduje się osobny zapis o wysokości honorarium autorskiego, wskazując, że jeżeli twórca:

• poświęca ściśle określony czas na stworzenie konkretnego dzieła,
• rejestruje czas pracy twórczej w odrębnej ewidencji,
• czas pracy twórczej jest akceptowany przez pracodawcę (np. akceptuje wpisy w ewidencji, wpisy w bazie danych lub ww. oświadczenie),
• wszystkie utwory stworzone przez twórcę są również rejestrowane lub utrwalane

– to nie ma przeszkód, aby wartość honorarium autorskiego była określana na podstawie czasu pracy twórczej w powiązaniu z konkretnym stworzonym utworem.

Programiści nie zawsze skorzystają z 50% kosztów

Minister Finansów przypomniał, że prawa majątkowe do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy, o ile umowa nie stanowi inaczej.

Oznacza to, że programista co do zasady nie otrzymuje honorarium autorskiego, ponieważ nie mamy do czynienia z przeniesieniem praw do programu komputerowego na pracodawcę, co wyklucza prawo do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do wynagrodzenia programisty.

Jednakże kwestia przejścia praw autorskich między programistą a jego pracodawcą może być w umowie o pracę odmiennie uregulowana – umowa może przewidywać, że majątkowe prawa autorskie do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracownikowi, a nie pracodawcy. W konsekwencji takiego uregulowania możliwe jest stosowanie do wypłacanego z tego tytułu honorarium autorskiego 50% koszty uzyskania przychodów.