Od grudnia 2021r. wejdą w życie przepisy, które nałożą na przedsiębiorców obowiązek zapewnienia sygnalistom należytej ochrony. Jak przygotować się do zmian? Jakie prawodawca przewiduje sankcje za niedostosowanie się do nowych przepisów? Jak się przed nimi chronić?
Już niedługo wejdą w życie przepisy nakładające na przedsiębiorców obowiązek wprowadzenia procedur mających na celu objęcie ochroną osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii Europejskiej, tzw. sygnalistów. Od 17 grudnia 2021 r. zmiany zaczną dotyczyć przedsiębiorców z sektora prywatnego zatrudniających powyżej 249 pracowników i podmiotów z sektora publicznego.
Dwa lata później przepisy obejmą swoim zastosowaniem również przedsiębiorców z sektora prywatnego zatrudniających powyżej 49 pracowników.
Obowiązki
Do najważniejszych obowiązków, które zostaną nałożone na przedsiębiorców będą należeć:
- utworzenie wewnętrznych kanałów służących do przekazywania informacji dotyczących naruszenia prawa,
- wyznaczenie bezstronnej i niezależnej osoby odpowiedzialnej za przyjmowanie zgłoszeń, wyjaśnianie ich i w razie potrzeby do podejmowanie czynności następczych,
- stworzenie procedur pozwalających na efektywne wykorzystanie uprzednio utworzonych kanałów,
- jasno i zrozumiałe poinformowanie pracowników na temat powstałych procedur zgłoszeń.
Sankcje
Niewykonanie nałożonych na przedsiębiorców obowiązków zagrożone będzie karami finansowymi. Na obecnym etapie prac legislacyjnych nie wiadomo jak wysokie one będą. Wystąpieniem sankcji zagrożone będzie m.in.:
- utrudnianie dokonywania zgłoszeń,
- podejmowanie działań odwetowych wobec sygnalistów,
- wszczynanie uciążliwych postępowań wobec sygnalistów,
- naruszenie obowiązku zachowania poufności tożsamości sygnalisty.
Sankcjonowane będzie nie tylko niewłaściwe utworzenie wewnętrznego kanału zgłaszania naruszeń i procedury z nim związanej, ale również naruszenia dotyczące dwóch kolejnych kanałów zgłoszeń, tj.:
- zewnętrzny kanał – polegający na zgłoszeniu naruszeń, które występują
w przedsiębiorstwie, poza samą organizację;- ujawnienie publiczne – polegający na podaniu do wiadomości publicznej (np. za pośrednictwem prasy, telewizji, Internetu) wiadomości o naruszeniach, jednak można
z niego skorzystać dopiero po uprzednim dokonaniu zgłoszenia wewnętrznego lub zewnętrznego.
Jak skuteczne ochronić się przed sankcjami?
By przedsiębiorca mógł uchronić się przed sankcjami powinien wprowadzić wewnętrzny system zgłaszania nieprawidłowości, który będzie efektywny, a co za tym idzie dopasowany do danej organizacji. Powinien on być zgodny z zwyczajami, normami społecznymi i systemami wartości pracowników. Dla skutecznego wprowadzenia i uruchomienia procedur skutecznego zgłaszania nieprawidłowości potrzeba czasu, dlatego tematyką ochrony sygnalistów warto jest zainteresować się już dzisiaj.
