Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FSK 1583/09) ostatecznie kwestię dotyczącą ewentualnego powstania przychodu po stronie spółki w sytuacji wypłacania przez nią dywidendy w ratach.
Spór wokół tego zagadnienia opierał się o stwierdzenie czy jeśli dywidenda jest wypłacana w ratach, to można uznać, że jest zatrzymana w spółce i stanowi de facto nieodpłatne świadczenie polegające na możliwości dysponowania przez spółkę kwotą dywidendy. Organy podatkowe stały twardo na stanowisku, że niewypłacona od razu po powzięciu uchwały o jej rozdysponowaniu dywidenda jest tożsama z udzieleniem spółce nieoprocentowanego kredytu. Co za tym idzie, takie nieodpłatne świadczenie powinno być opodatkowane na zasadach wynikających z ustawy o CIT.
Podatnicy natomiast podnosili, że jeśli dywidenda ma być wypłacona w ratach to o jej zatrzymaniu w spółce można mówić dopiero po przekroczeniu daty wypłaty danej raty. Przed tym terminem bowiem spółka nie ma obowiązku wypłacić dywidendy wspólnikom.
Sądy przez kilka ostatnich lat znacząco się podzieliły co wpłynęło na powstanie stanu niepewności i liczne spekulacje praktyków. Tylko niektórzy przewidzieli kierunek w jakim poszedł NSA w styczniowym wyroku.
Sąd wskazał w pierwszym rzędzie, że do dnia powzięcia uchwały o przeznaczeniu zysku do podziału wspólnik ma jedynie ogólne, warunkowe prawo udziałowe, nie ma natomiast roszczenia o wypłatę zysku. Roszczenie to może powstać jedynie z chwilą podjęcia uchwały o podziale zysku.
Po drugie, przepisy KSH obecnie wskazują, że datę wypłaty dywidendy określa w uchwale zgromadzenie wspólników lub zarząd spółki. Dopiero z tym dniem roszczenie wspólników o wypłatę dywidendy staje się wymagalne.
Reasumując, przed dniem wymagalności spółka, obracając pieniędzmi z czystego zysku bądź niekorzystając z kredytu w celu wypłaty dywidendy, nie uzyska korzyści kosztem innego podmiotu. Wspólnik bowiem nie może skutecznie domagać się wypłacenia mu dywidendy przed terminem wskazanym w uchwale. Co za tym idzie, w tej sytuacji brak jest podstaw do opodatkowania spółki podatkiem dochodowym.
Wątpliwości wciąż budzi pytanie jak długo można odwlekać z wypłatą dywidendy. NSA nie rozstrzygnęło tej kwestii. W praktyce przyjmuje się okres do początku kolejnego roku obrotowego. Stanowisko to jednak wymaga potwierdzenia w orzecznictwie sądów, które ze względu na wyrok NSA, z pewnością zajmą się tą sprawą.
