W toczącym się sporze będącym tłem dla przedmiotowego postanowienia NSA (I FSK 311/12), sąd pierwszej instancji oddalił skargę gminy na interpretację indywidualną Ministra Finansów, w której organ podatkowy nie zgodził się z Wnioskodawcą w kwestii, możliwości zastosowania dwóch trybów rejestracji gminy i jej jednostek budżetowych dla celów VAT, zgodnie z którymi:
- gmina i jej jednostki budżetowe – mogłyby być zarejestrowane jako jeden podatnik VAT;
- gmina i jej jednostki budżetowe – mogłyby być zarejestrowane odrębnie dla celów VAT.
Zdaniem wnioskodawcy decyzja co do sposobu rejestracji dla celów VAT będzie należeć do gminy oraz jej jednostek budżetowych i będzie uzależniona m. in. od organizacji wewnętrznej gminy, a w szczególności od stopnia samodzielności jednostek budżetowych określonego w statucie.
Organ podatkowy, a następnie WSA uznał natomiast, że jeżeli jednostki budżetowe są wyodrębnione ze struktury gminy, prowadzą samodzielnie działalność gospodarczą i wykonują czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT to należy je uznać za odrębnych od gminy podatników podatku VAT. Od przedmiotowego rozstrzygnięcia gmina wniosła skargę kasacyjną do NSA.
Rozpatrując sprawę NSA powziął poważną wątpliwość czy w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT jednostki budżetowe gminy są podatnikami podatku od towarów i usług. W związku z czym, wydał postanowienie w sprawie przekazania do rozpoznania składowi siedmiu sędziów wskazanego zagadnienia prawnego.
Powyższy fakt jest o tyle istotny, że uchwała podjęta przez skład siedmiu sędziów NSA ma moc bezpośrednio wiążącą w konkretnej sprawie oraz pośrednio wiążącą odnośnie do innych postępowań. Co w konsekwencji oznacza, że w innym postępowaniu Sąd może nie zgodzić się z wykładnią norm prawnych zawartą w przedmiotowej uchwale, ale wówczas musi przedstawić zagadnienie prawne odpowiedniemu poszerzonemu składowi NSA (art. 169 § 1 p.p.s.a.).
